جماعتی از مؤمنین و مؤمنات، طالب نصیحت هستند، بر این مطالب، اشکالات وارد است، از آن جمله
بسمه تعالی

الحمدلله وحده، والصلاة علی سید انبیائه و علی آله الطیبین و اللعن علی أعدائهم اجمعین.

جماعتی از مؤمنین و مؤمنات، طالب نصیحت هستند، بر این مطالب، اشکالات وارد است، از آن جمله:

۱٫ نصیحت در جزییات است، و موعظه اعم است از کلیات و جزییات. ناشناس ها همدیگر را نصیحت نمی کنند.

۲٫ «من عمل بما علم، ورثه الله علم ما لم یعلم»[۱]

– «من عمل بما علم کفی ما لم یعلم»[۲]

– «والذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا»[۳]

[به] آنچه می دانید عمل کنید، و آنچه نمی دانید احتیاط کنید تا روشن شود و اگر روشن نشد بدانید که بعض معلومات را زیر پا گذاشته اید، طلب موعظه از غیر عامل، محل اعتراض است، و قطعاً مواعظی را شنیده اید و می دانید، عمل نکردید وگرنه روشن بودید.

۳٫ همه می دانند که «رسالة عملیه» را باید بنگرند و بخوانند و بفهمند و تطبیق عمل بر آن نمایند و حلال و حرام را با آن تشخیص بدهند؛ پس نمی توانند بگویند: «ما نمی دانیم چه بکنیم و چه نکنیم.»

۴٫ کسانی که به آنها عقیده دارید نظر به اَعمال آنها نمایید، آنچه می کنند از روی اختیار بکنید، و آنچه نمی کنند از روی اختیار نکنید؛ و این از بهترین راه های وصول به مقاصد عالیه است «کونوا دعاة إلی الله بغیر ألسنتکم»[۴] مواعظ عملیه بالاتر و مؤثرتر از مواعظ قولیه است.

۵٫ از واضحات است که خواندن قرآن در هر روز و ادعیة مناسبه اوقات و امکنه در تعقیبات و غیر آنها و کثرت تردد در مساجد و مشاهد مشرفه و زیارت علما و صلحا و همنشینی با آنها، از مرضیات خدا و رسول(ص) است و باید روز به روز مراقب زیادتی بصیرت و انس به عبادت و تلاوت و زیارت باشد. و برعکس، کثرت مجالست با اهل غفلت، مزید قساوت و تاریکی قلب و استیحاش[۵] از عبادت و زیارات است؛ از این جهت است که احوال حسنة حاصلة از عبادات و زیارات و تلاوت ها، به سبب مجالست با ضعفا در ایمان، به سوء حال و نقصان مبدل می شوند؛ پس مجالست با ضعیف الایمان – در غیر اضطرار و برای غیر هدایت آنها – سبب می شود که ملکات حسنة خود را از دست بدهد، بلکه اخلاق فاسدة آنها را یاد بگیرد:

«جالسوا من یذکرکم الله رؤیته، و یزید فی عملکم منطقه و یرغبکم فی الاخرة عمله»[۶]

۶٫ از واضحات است که ترک معصیت در اعتقاد و عمل بی نیاز می کند از غیر آن؛ یعنی غیرمحتاج است به آن و او محتاج غیر نیست، بلکه مولد حسنات و دافع سیئات است: (و ما خلقت الجن و الانس إلا لیعبدون)[۷]؛ [یعنی] عبودیت ترک معصیت در عقیده و عمل.

بعضی گمان می کنند که ما از ترک معصیت عبور کرده ایم!! غافلند از اینکه معصیت، اختصاص به کبائر معروفه ندارد، بلکه اصرار بر صغائر هم کبیره است؛ مثلاً نگاه تند به مطیع برای تخویف،[۸] إیذاء محرم است؛ [و] تبسم به عاصی برای تشویق، اعانت بر معصیت است.

محاسن اخلاق شرعیه و مفاسد اخلاق شرعیه در کتب و رسائل عملیه متبین شده اند.

دوری از علما و صلحا سبب می شود که سارقین دین، فرصت را غنیمت بشمارند و ایمان و اهلش را به ثمن های بَخس[۹] و غیر مبارک بخرند، همه اینها مجرب و دیده شده است.

از خدا می خواهیم که عیدی ما را در اعیاد شریفة اسلام و ایمان، موفقیت به «عزم راسخ ثابت دائم بر ترک معصیت» قرار بدهد که مفتاح سعادت دنیویه و اخرویه است، تا اینکه ترک معصیت ملکه بشود؛ و معصیت برای صاحب ملکه به منزله زهر خوردن برای تشنه یا میته خوردن برای گرسنه است.

البته اگر این راه تا آخر مشکل بود و به سهولت و رغبت منتهی نمی شد، از خالق قادر مهربان مورد تکلیف و ترغیب و تشویق نمی شد.

«و ما توفیقی إلا بالله، علیه توکلت و إلیه أنیب و الحمدلله أولاً و آخراً والصلاة علی محمد و آله الطاهرین و اللعن الدائم علی أعدائهم أجمعین»

پی نوشت ها:

. برگی از دفتر آفتاب، رضا باقی زاده، ص ۱۹۵٫

[۱]. هرکس به آنچه می داند، عمل کند، خداوند او را از اموری که نمی داند آگاه می گرداند. از فرموده های امام صادق(ع)، بحارالانوار، ج ۷۸، ص ۱۸۹٫

[۲]. هرکس به آنچه می داند عمل کند، از آنچه نمی داند کفایت می شود. میزان الحکمة، ج ۶، ص ۵۳۳٫

[۳]. و کسانی که در راه ما کوشیده اند، به یقین راه های خود را بر آنان می نماییم. عنکبوت/ ۶۹٫

[۴]. با غیر زبانتان، داعیان به سوی خداوند باشید. روایتی به همین مضمون از امام صادق(ع) وارد شده است. رک: اصول کافی، ج ۲، ص ۷۷ و ۷۸، روایت ۹٫

[۵]. هراس، دوری کردن.

[۶]. با کسانی نشست و برخاست کنید که برخورد و دیدن آنان، شما را به یاد خدا آورد و گفتارشان موجب افزونی دانش شما، و اعمال آنان موجب رغبت و تمایل شما به آخرت گردد. برگرفته از فرمایش امام صادق(ع)، اصول کافی، ج ۱، ص ۳۹٫

[۷]. و جن و انس را نیافریدم، جز برای آنکه مرا بپرستند. ذاریات/ ۵۶٫

[۸]. ترساندن.

[۹]. قیمت اندک و ناچیز.

منبع :پایگاه حوزه