اختلا
بسیاری از کودکان و به خصوص نوجوانان تغییرات خلق وخو را به عنوان بخشی از فرایند رشد تجربه کرده اند، اما وقتی این احساسات ادامه داشته باشد و با توانایی کودک در فعالیتهای او در زندگی روزمره تداخل یابد، علت آن را میتوان اختلال «خلقی دو قطبی» دانست. اختلال خلقی دو قطبی که به آن شیدایی- افسردگی نیز گفته میشود حالتی را گویند که تغییرات فوق العادهای را در خلق وخوی، میزان انرژی و رفتار کودک نشان دهد.
علائم در سالهای اولیه ی کودکی شروع میشود اما معمولاً در نوجوانی یا دوران بلوغ، ظاهر میگردد. تا چندی پیش این اختلال در نوجوانان تشخیص داده نمیشد. اکنون پزشکان این اختلال را تشخیص میدهند و درمان مینمایند ولی هنوز در زمره ی بیماریهایی است که در مراحل اولیه ی تشخیص هستند.
کودکانی که دچار اختلال خلقی دو قطبی هستند معمولاً به سرعتی از حالت «شیدایی» به «افسردگی» تغییر وضعیت میدهند. این دگرگونی حالت، ممکن است در عین سرحال بودن، باعث تندخویی و تحریک پذیری شود و یا در کودکان در یک لحظه هر دو حالت را ایجاد نماید. پدران و مادران این دسته از کودکان، آنها را «غیر قابل پیش بینی» توصیف می نمایند که یک باره از حالت پرخاشگری و ستیزه جویی فوق العاده، به درونگرایی تغییر می یابند. کودکان مبتلا به اختلال خلقی دو قطبی، در معرض خطر اختلالات اضطرابی و اختلال بیش فعالی نقصان توجه، هستند. این همزمانی اختلالات، تشخیص را مشکل کرده باعث عدم شناخت بیماری در کودکان میگردد.
علایم و نشانه ها کدامند؟
اختلال خلقی دو قطبی با حالت شیدایی یا افسردگی شروع می شود. همه ی بچه های مبتلا به این عارضه، تمام نشانه ها را ندارند. این دسته از کودکان احتمالاً دارای سابقه ی خانوادگی یا خویشاوندی هستند. اگر کودک مورد نظر شما، بیش از دو هفته درگیر یکی از علائم زیر است حتماً با پزشک یا متخصص سلامت روان، مشاوره نمایید.
نشانه های «شیدایی»
تغییرات جدی در خلق و خوی- از شادی غیر متعارف به زودرنجی، عصبانیت یا پرخاشگری.
اعتماد به نفس فوق العاده غیر واقعی.
ازدیاد بیش ازحد میزان انرژی. کم خوابی بدون احساس خستگی.
درگیری فوق العاده در چند برنامه و فعالیت. از یک شاخه به شاخه ی دیگر پریدن و به آسانی آشفته و بیقرار شدن.
زیاد صحبت کردن. تند صحبت کردن. به سرعت از موضوعی به موضوع دیگر پرداختن. و اجازه ندادن به کسی تا صحبتش را قطع کند.
رفتار مخاطره آمیز مانند: مصرف مواد مخدر یا الکل، انجام کارهای نمایشی بی باکانه.
نشانه های «افسردگیL»
غالباً غمگین بودن یا گریه کردن.
کناره گیری از دوستان و فعالیتها.
کم شدن سطح انرژی و توان.
احساس بی ارزشی یا تقصیر فوقالعاده کردن.
حساسیت فوق العاده به عدم پذیرش یا شکست.
تغییرات اساسی در عادتها، نظیر: زیاد خوردن، زیاد خوابیدن و … .
شکایت های گاه و بیگاه از ناراحتی هایی نظیر سردرد، دل درد و … .
افکار تکراری درباره مرگ، خودکشی یا رفتار خودتخریبی.
تعداد زیادی از جوانانی که مبتلا به اختلال خلقی دو قطبی هستند، مشروبات الکلی و مواد مخدر را به عنوان راهی برای فرار از ناآرامی ها و تشویش ها، مصرف می کنند و باید از نظر اختلال در سلامت روانی بررسی شوند.
پدران و مادران و سرپرستان چه باید بکنند؟
اختلال خلقی دو قطبی قابل درمان است. شناسایی سریع، تشخیص و درمان، به کودکان کمک میکند تا نیروهای نهفته ی خود را آشکار کنند. کودکانی که علائمی از اختلال خلقی دو قطبی بروز میدهند، باید به وسیله یک متخصص سلامت روان که تخصص او در درمان بچه ها باشد، مورد بررسی قرارگیرند. این بررسی میتواند شامل مشاوره با روانپزشک کودک، تست های روانشناسی و آزمایشهای پزشکی باشد تا شرایط نهفته ی جسمی که ممکن است نشانه های بیماری در کودک را توجیه کند، تشخیص داده شود. طرح جامع درمان باید شامل رواندرمانی و در بیشتر موارد دارودرمانی باشد. این طرح باید خانواده را نیز مد نظر قرار دهد.
منبع:
نشریه Mentd Health