عدّه‌اى از اهل سنّت، مدعى هستند که مهدى، همان عیسى بن مریم است و در این مورد، به خبرى واحد که از انس بن مالک نقل شده است، استناد مى‌کنند

اهل سنّت، بالاتفاق، به مهدویّت معتقد هستند و به دلیل وجود روایت‌هاى متواتر، ظهور حضرت مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در آخر الزمان را جزء اعتقادات قطعى خود مى‌دانند، و شیعه‌ى امامیه معتقدند، امام مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) ، فرزند امام حسن عسکرى علیه السّلام است و هم‌اکنون نیز زنده و غائب است. در این زمینه، اهل سنت به چند گروه تقسیم مى‌شوند: عدّه‌اى از اهل سنّت، مدعى هستند که مهدى، همان عیسى بن مریم است و در این مورد، به خبرى واحد که از انس بن مالک نقل شده است، استناد مى‌کنند. (۱) تعداد اندکى نیز مدعى هستند که مهدى، از اولاد عباس ابن عبد المطلب است. آنان به خبر واحدى استناد مى‌کنند که در کنز العمال ذکر شده است. (۲) عده‌اى نیز معتقدند، مهدى از اولاد امام حسن مجتبى علیه السّلام است، نه امام حسین علیه السّلام. (۳) گروهى مى‌گویند، پدر امام مهدى، هم نام پدر پیامبر اسلام است و چون نام پدر حضرت محمد صلّى اللّه علیه و آله عبد اللّه بود، پس مهدى بن حسن عسکرى علیه السّلام نمى‌تواند مهدى موعود باشد. مستند این احتمال هم خبرى است که در کنز العمال ذکر شده است. (۴) جمعى از آنان، همانند امامیه، معتقدند که امام مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) از اولاد پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و فاطمه (س) است و حضرت عیسى نیز به هنگام ظهور امام مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) به یارى او خواهد شتافت و در نماز به آن حضرت اقتدا خواهد کرد، چنان‌که در روایت‌هاى متعدد از ام سلمه نقل شده است که رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله فرمود: «المهدى من عترتى من ولد فاطمه؛ (۵)مهدى، از عترت من و از فرزندان فاطمه است» . جابر بن عبد اللّه از پیامبر صلّى اللّه علیه و آله نقل مى‌کند که حضرت عیسى علیه السّلام به هنگام ظهور مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) نزول خواهد کرد.(۶) عبد اللّه بن عمر مى‌گوید: «المهدى الذى ینزل علیه عیسى بن مریم و یصلى خلفه عیسى علیه السّلام؛ (۷) مهدى، کسى است که عیسى بن مریم بر او نزول مى‌کند و پشت سر او نماز مى‌خواند» . ابو القاسم محمّد فرزند حسن عسکرى فرزند على هادى فرزند محمّد جواد. . . دوازدهمین امام از ائمه‌ى دوازده‌گانه‌ى شیعه است که به «حجت» معروف است. . . ولادت او، روز جمعه، نیمه‌ى شعبان سال ۲۵۵ ه ‍ ق است این گروه، حدیث «مهدى، از اولاد عباس ابن عبد المطلب است» را قبول ندارد. ذهبى مى‌گوید: تفرد به محمّد بن الولید مولى بنى هاشم و کان یضع الحدیث؛ (۸) این حدیث را تنها محمّد بن ولید، آزاد کرده‌ى بنى هاشم گفته است، و او جاعل حدیث بود. البته این گروه نیز تولّد حضرت مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و غیبت او را قبول ندارند. ابن حجر ادعا مى‌کند: «همه‌ى مسلمانان غیر از امامیه، معتقدند که مهدى غیر از حجت (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است؛ چون، غیبت یک شخص، آن‌هم با این مدّت طولانى، از خوارق عادات است. . .» . (۹) در پاسخ گروه اخیر باید گفت: اوّلا، روایات نبوى متعدّدى وجود دارد که امامان دوازده‌گانه را با نام‌هاى آنان به‌طور روشن معرفى کرده‌اند، پس سخن او، باطل است. از ابن عباس روایت شده که شخصى یهودى به نام نعثل، نزد رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله آمد و سۆال‌هاى بسیارى را مطرح کرد. او، از اوصیا نیز پرسید. حضرت در پاسخ فرمود: «نخستین وصىّ من على علیه السّلام و پس از او، حسن علیه السّلام و حسین علیه السّلام و امامان نه‌گانه از فرزندان اویند» . نعثل پرسید: «نام آنان چیست؟» . حضرت، نام تک‌تک امامان را تا امام دوازدهم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) شمردند. (۱۰) همچنین رسول خدا، در پاسخ جابر بن عبد اللّه انصارى که در مورد ائمه‌ى بعد از على علیه السّلام سوال کرده بود، فرمود: «بعد از على علیه السّلام، حسن علیه السّلام و حسین علیه السّلام سروران اهل بهشت، امام هستند، سپس سید العابدین در زمان خودش، على بن حسین علیه السّلام، سپس محمّد بن على باقر علیه السّلام. تو، او را خواهى دید. وقتى او را دیدى، سلام مرا برسان. سپس جعفر بن محمّد صادق علیه السّلام، سپس موسى بن جعفر کاظم علیه السّلام، سپس على بن موسى رضا علیه السّلام، سپس محمّد بن على جواد علیه السّلام، سپس على بن محمّد نقى علیه السّلام، سپس حسن بن علىّ زکىّ علیه السّلام، و پس از او، قائم بالحق مهدى امت من، م ح م د بن حسن صاحب زمان علیه السّلام امام است. او، زمین را پر از قسط و عدل مى‌کند، همان گونه که پر از ظلم و جور شده است» . (۱۱) ثانیا، شواهد تاریخى و گزارش‌هاى بسیارى وجود دارد که ولادت آن حضرت و ایام کودکى او را نقل کرده‌اند. براى نمونه، چند مورد از اقوال اهل سنّت نقل مى‌شود: ۱٫ حافظ سلیمان حنفى مى‌گوید: خبر معلوم نزد محقّقان و موثقان، این است که ولادت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در شب پانزدهم شعبان (”۲۵۵”. ق) در شهر سامرا واقع شده است. (۱۲) ۲٫ خواجه محمّد پارسا، در کتاب فصل الخطاب گفته است: یکى از اهل بیت ابو محمد بن عسکرى است که فرزندى جز ابو القاسم که قائم و حجت و مهدى و صاحب الزمان نامیده مى‌شود، باقى نگذاشت. او، در نیمه‌ى شعبان سال ”۲۵۵” هجرى متولّد شد. مادرش، نرجس نام دارد. او هنگام شهادت پدرش، پنج سال داشت. (۱۳) شاید برخى از اهل سنّت همانند ابن حجر هیثمى، طولانى بودن عمر را دلیل بر عدم ولادت امام مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بدانند، ولى باید گفت، خدایى که قادر است عیسى بن مریم را زنده نگه دارد تا به مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) اقتدا کند و یونس را در شکم ماهى محافظت کند و یا به نوح پیامبر، نهصد و پنجاه سال عمر بدهد، آیا قدرت ندارد به مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) عمر طولانى عنایت کند؟ خود اهل سنت نیز به زنده بودن عیسى، خضر، صالح، و. . . معتقدند ۳٫ ابن خلکان در وفیات الأعیان مى‌نویسد: ابو القاسم محمّد فرزند حسن عسکرى فرزند على هادى فرزند محمّد جواد. . . دوازدهمین امام از ائمه‌ى دوازده‌گانه‌ى شیعه است که به «حجت» معروف است. . . ولادت او، روز جمعه، نیمه‌ى شعبان سال ۲۵۵ ه ‍ ق است. (۱۴) ۴٫ ذهبى نیز در سه کتاب از کتاب‌هایش، به ولادت امام مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) اشاره کرده و در کتاب العبر و در حوادث سال ۲۵۶ ه ‍ ق مى‌نویسد: در این سال، محمّد بن حسن بن على الهادى فرزند محمّد جواد فرزند على الرضا فرزند موسى الکاظم فرزند جعفر الصادق علوى حسینى، به دنیا آمد. کنیه‌اش، ابو القاسم است و رافضیان، او را الخلف الحجة، مهدى، منتظر و صاحب الزمان مى‌نامند. و او، آخرین امام از ائمه‌ى دوازده‌گانه است. (۱۵) ۵٫ خیر الدین زرکلى (متوفى ۱۳۹۶ ه ‍ ق) از علماى معاصر اهل سنّت نیز در کتاب أعلام مى‌نویسد: او، در سامرا به دنیا آمد و هنگام وفات پدرش، پنج سال داشت و گفته شده که در شب نیمه شعبان سال ۲۶۰ به دنیا آمده و در سال ۲۶۵ ه ‍ ق غایب شده است. (۱۶) آیة اللّه العظمى صافى (دام عزه) در کتاب مهدویت، بیش از هفتاد و هفت نفر از علماى اهل سنّت را نام مى‌برد که هریک، به نحوى، ولادت آن حضرت را بیان کرده‌اند. (۱۷) بنابراین، اگر برخى از اهل سنّت مى‌گویند: «حضرت مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) به دنیا نیامده است.» ، ادعایى بى‌اساس است که حتّى با گفته‌ها و نوشته‌هاى بزرگان خودشان نیز سازگار نیست. شاید برخى از اهل سنّت همانند ابن حجر هیثمى، طولانى بودن عمر را دلیل بر عدم ولادت امام مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بدانند، ولى باید گفت، خدایى که قادر است عیسى بن مریم را زنده نگه دارد تا به مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) اقتدا کند و یونس را در شکم ماهى محافظت کند و یا به نوح پیامبر، نهصد و پنجاه سال عمر بدهد، آیا قدرت ندارد به مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف) عمر طولانى عنایت کند؟ (۱۸) ٹخود اهل سنت نیز به زنده بودن عیسى، خضر، صالح، و. . . معتقدند. پی نوشت: ۱ . سنن ابن ماجه، کتاب الفتن، ح ۴ ظ ۲۹ ۲٫ کنز العمال، ج ۱۴، ص ۲۶۴، ح ۳۸۶۶ ۳٫ ابن قیم جوزى، اطنار المنیف، ص ۱۵۱(به نقل از میلانى، الامام مهدى، ص ۲۱) ۴٫ کنز العمال، ج ۱۴، ص ۲۶۸، ح ۳۸۶۷۸ ۵ . عثمان بن سعید المقرى، السنن الواردة فی الفتن و غوائلها و الساعة و أشراطها، ج ۵، ص ۱ظ ۵۷ ۶ . همان، ج ۶، ص ۱۲۳۷ ۷ . نعیم بن حماد المروزى، الفتن، ج ۱، ص ۳۷۳ ۸ . ابن حجر هیثمى، الصواعق المحرقه، ج ۲، ص ۴۷۸ ۹ . همان، ج ۲، ص ۴۸۲ ۱۰٫ ثقة الاسلام کلینى، اصول کافى، ترجمه‌ى سید جواد مصطفوى، ج ۱ ۱۱ . احمد بن على طبرسى، الاحتجاج، تحقیق ابراهیم بهادرى، ج ۱، ص ۱۶۸ ۱۲٫ شیخ سلیمان قندوزى حنفى، ینابیع المودة، ص ۱۷۹ ۱۳٫ همان ۱۴ . ابن خلکان، وفیات الاعیان، ج ۴، ص ۵۶۲ ۱۵٫ قایماز ذهبى، العبرفى خبر من غبر، ج ۳، ص ۳۱ ۱۶٫ خیر الدین زرکلى، الاعلام، ج ۶، ص ۸۰ ۱۷ . لطف اللّه صافى گلپایگانى، امامت و مهدویت، ج ۲، ص ۵۶ ۱۸ . ر. ک: بحارالأنوار، ج ۵۱، ص ۹۹ منبع: کتاب امام مهدی . رسول رضوی