او، از یارانش بیعت می‌گیرد که طلا و نقره‌ای نیندوزند و گندم و جویی ذخیره نکنند.

در احادیث و روایاتی که از امام صادق (علیه السلام) به ما رسیده است روایات بیشماری وجود دارد که به موضوع مهدویت و امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) پرداخته شده است ، از جمله این موضوعات ویژگی های یاران امام زمان است که در کلام امام صادق (علیه السلام) به زیبایی تبیین شده است. با توجه به روایات، می‌توان ویژگی‌ها و صفات یاران را چنین برشمرد: ۱٫ معرفت عمیق به خدا و امام خویش در حدیثی از امام صادق علیه السلام نقل شده است: «در قلوب آنان (یاران مهدی عج)‌ شکّی به ذات خدا نیست». (بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۰۷، ح۸۲) چنان به خداوند معرفت دارند که ذرّه‌ای تردید و شک در آنان راه ندارد. در روایتی از امام سجاد علیه السلام در باره با صفات منتظران زمان غیبت نقل شده است: «آنان کسانی هستند که به امامت آن بزرگوار اعتقاد دارند». (کمال‌الدین، ج۱، ب۳۱، ح۲) این اعتقاد، برخاسته از عقل و درک است. حضرت، در ادامه می‌فرماید: خداوند متعال، عقل و فهم و معرفتی به آنان داده است که غیبت نزد آنان، به منزله مشاهده است. ۲٫ اطاعت کامل نتیجه معرفت صحیح، اطاعت همه جانبه از امام است. از امام صادق علیه السلام چنین نقل شده است: «اطاعت آنان از امام،‌ از فرمان‌برداری کنیز در برابر مولایش بیشتر است». (بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۰۷، ح ۸۲) ۳٫ عبادت و صلابت آنان که از پیشوای خود الگو ‌گرفته‌اند، روزها و شب‌ها را با یاد شیرین حق و مناجات با او سپری می‌کنند. امام صادق علیه السلام ‌ درباره‌ آنان فرمود: «شب‌ها را با عبادت به صبح می‌رسانند و روزها را با روزه به پایان می‌برند‏». (یوم الخلاص، ص۲۲۴) و این یاد حق، در همه‌ حالات آنان تجلّی دارد. مبارزه برضد ظلم جهانی و تلاش برای برقراری عدالت، با رنج و مشقت‌های فراوان همراه است. یاوران امام، در راه تحقّق آرمان‌های جهانی امام مهدی علیه السلام همه ناگواری‌ها را به جان می‌خرند؛ ولی از سر اخلاص و تواضع،‌ عمل خود را ناچیز می‌شمارند همین ذکر دایمی و همیشگی خدا است که از آنان، مردانی آهنین می‌سازد که هیچ چیز صلابت و استواری آنان را درهم نمی‌شکند. امام صادق علیه السلام فرمود: «آنان، مردانی هستند که گویا دل‌هایشان پاره‌های آهن است». (بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۰۷،‌ ح ۸۲) ۴٫ جان نثاری و شهادت طلبی معرفت عمیق به خدا و امام، نگاه آنان را به زندگی و حقیقت انسانیت، تنظیم می‌کند و شناخت صحیحی از هدف زندگی و وظیفه یک انسان به آنان می‌دهد. آنان در می‌یابند که برای کسب کمال، زندگی می‌کنند و می‌فهمند که راه تحصیل کمال، آن است که همه‌ وجود‌شان برای خدا و دین خدا باشد؛ از این رو حاضر به هر نوع فداکاری و ایثارند. امام صادق علیه السلام فرمود: ] یاران مهدی‌ علیه السلام ‌‌[ در میدان رزم، گرد او می‌گردند و با جان خود، از او محافظت می‌کنند. (بحارالانوار،‌ ج۵۲،‌ ص۳۰۷، ح۸۲) آنان که خدا و امام را شناختند، نهایت آرزویشان، شهادت در راه خدا و در رکاب امام است. امام صادق علیه السلام فرمود: «آنان آرزو می‌کنند در راه خدا به شهادت برسند». (همان) اتحاد ۵٫ شجاعت و دلیری یاران مهدی علیه السلام مانند مولایشان، افرادی شجاع و مردانی پولادین هستند که از هیچ چیز جز خدا هراس ندارند. امام علی علیه السلام در وصف آنان فرمود: «همه آنان، شیرانی هستند که از بیشه بیرون شده‌اند و اگر اراده کنند، کوه‌ها را از جا می‌کنند». (یوم الخلاص، ص۲۲۴) ۶٫ صبر و بردباری مبارزه برضد ظلم جهانی و تلاش برای برقراری عدالت، با رنج و مشقت‌های فراوان همراه است. یاوران امام، در راه تحقّق آرمان‌های جهانی امام مهدی علیه السلام همه ناگواری‌ها را به جان می‌خرند؛ ولی از سر اخلاص و تواضع،‌ عمل خود را ناچیز می‌شمارند. امام علی علیه السلام می‌فرماید: آنان، گروهی هستند که به سبب صبر و بردباری در راه خدا، بر خداوند منّت نمی‌گذارند و از این که جان خویش را تقدیم حضرت حق می‌کنند، به خود نمی‌بالند و آن را بزرگ نمی‌شمارند. (یوم‌الخلاص، ص۲۲۴) ۷٫ اتحاد و همدلی آنان، خودخواهی‌ها و خواسته‌های شخصی را از خود دور کرده‌اند. همه چیز را برای هدف واحد می‌خواهند و زیر یک پرچم به قیام می‌پردازند. امام علی علیه السلام می‌فرماید: «ایشان، یکدل و هماهنگ هستند». (یوم‌الخلاص، ص۲۲۳) معرفت عمیق به خدا و امام، نگاه آنان را به زندگی و حقیقت انسانیت، تنظیم می‌کند و شناخت صحیحی از هدف زندگی و وظیفه یک انسان به آنان می‌دهد. آنان در می‌یابند که برای کسب کمال، زندگی می‌کنند و می‌فهمند که راه تحصیل کمال، آن است که همه‌ وجود‌شان برای خدا و دین خدا باشد؛ از این رو حاضر به هر نوع فداکاری و ایثارند ۸٫ زهد و پارسایی امام علی علیه السلام در وصف یاران مهدی علیه السلام فرموده است:‌ «او، از یارانش بیعت می‌گیرد که طلا و نقره‌ای نیندوزند و گندم و جویی ذخیره نکنند. (منتخب الاثر، فصل ۶، ب۱۱، ح۴) آنان، اهداف بلندی دارند و برای آرمانی بزرگ برخاسته‌اند؛ لذا مادیات و دنیا نباید آنان را از هدف باز دارد؛ بنابراین کسانی که با دیدن زرق و برق دنیا،‌ چشم‌هایشان خیره شده و دل‌هایشان می‌لرزد، میان یاوران امام، جایی ندارند. البته نباید فراموش کرد که این حالات و ویژگی‌ها، یک‌باره در انسان متجلّی نمی‌شود و آدمی، به آن‌ها متّصف نمی‌شود؛ بلکه باید سال‌ها برای تحصیل آن‌ها تلاش کند؛ از این رو،‌ یاران مهدی علیه السلام در دوران غیبت، به سازندگی مشغول می‌شوند. یاور مهدی علیه السلام در همه حال پیرو امام خود است و اطاعت از او را، سر لوحه زندگی خود قرار می‌دهد. پیامبر اکرم صلی الله و علیه و آله و سلم فرمود: «طوُبی لِمَن اَدرَکَ قائِمَ اَهلِ بَیتی وَ هُوَ مُقتَدٍ بِه قَبلَ قِیامِه یأتَمُّ بِهِ؛ خوشا به حال کسی که قائم اهل بیت مرا درک کند، در حالی که پیش از قیامش، به او اقتدا کرده و از او پیروی نماید‏». (بحارالانوار، ج۵۲، ص۱۲۹) روشن است که بدون یار و یاور نباید منتظر حرکت و اقدامی بود، هر چند برنامه و رهبر آماده باشد. (۱) پی نوشت: ۱) برای آگاهی بیشتر ر.ک: نصرت الله آیتی، فصل‌نامه انتظار موعود، ش۳، سال ۱۳۸۱٫